πεζός/-ή στο Κάιρο

Είναι γνωστές οι φήμες για τη δήθεν απίστευτη και χωρίς κανόνες κίνηση στους δρόμους του Καΐρου, καθώς και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ταξιδιώτες για να περάσουν τους φαινομενικά χειμαρρώδεις δρόμους. Ωστόσο οι περισσότεροι απλά δεν έχουν μείνει αρκετό χρόνο για ανακαλύψουν το μυστικό που θα σας αποκαλύψω σε αυτό το ποστ!

Όταν πρωτοπήγα στο Κάιρο δεν μπορούσα να πιστέψω τον τρόπο που κινούνταν αυτοκίνητα και πεζοί. Και δικαίως, καθώς για δυτικά δεδομένα (ναι, είμαστε Δυτικοί) είναι απλά αδιανόητος! Ας ξεκινήσουμε από τα αυτοκίνητα.

Ένα βράδυ βλέπαμε με φίλους κάποιο από τα ‘Πολύ σκληρός για να πεθάνει’ που ο τρομοκράτης που εξουδετερώνει τελικά ο ανίκητος Μπρους, προσπαθώντας να προκαλέσει χάος στην πόλη απορρυθμίζει τα φανάρια. Και γίνεται όντως χαμός! Είχα σχολιάσει τότε ότι αυτό προφανώς και δεν θα μπορούσε να γίνει στο Κάιρο για τον απλούστατο λόγο ότι αν και υπάρχουν φανάρια κανείς δεν τα προσέχει. Κι ακόμη κι αν υπάρχει κάποιος τροχονόμος τα αυτοκίνητα δεν πρόκειται να σταματήσουν αν δεν βγει κυριολεκτικά μπροστά τους. Τα αυτοκίνητα κινούνται συνεχώς, χωρίς να σταματούν για να περάσει άλλο αυτοκίνητο ή κάποιος πεζός. Κι αυτό που ακούγεται και φαίνεται αδύνατο, στο Κάιρο είναι δυνατό!

Και μέσα σ’ αυτό που φαίνεται χάος στα μάτια των απαίδευτων έρχονται να προστεθούν οι πεζοί που κυριολεκτικά διεκδικούν το χώρο τους ορμώντας μέσα στα αυτοκίνητα. Πραγματικά τις πρώτες δύο βδομάδες που ήμουν στο Κάιρο δεν μπορούσα να σταματήσω να χαζογελάω κάθε φορά που περνούσα απέναντι κάποιο δρόμο, τις περισσότερες φορές περιμένοντας κάποιον να περάσει κι εκείνος για να εκμεταλλευτώ τη γνώση και την εμπειρία του. Οι απελπισμένοι τουρίστες που προσπαθούν να περάσουν απέναντι περιμένοντας μάταια να σταματήσει κάποιο αυτοκίνητο συνιστούν προσφιλή στόχο για ερωτικά και εμπορικά καμάκια.

Κι όμως υπάρχει μια αρμονία σ’ όλο αυτό. Είναι σχεδόν σα χορός. Και μετά από επισταμένη παρατήρηση και πρακτική, ήρθε η ώρα να σας αποκαλύψω το μυστικό: απλά όπως δεν σταματούν τ’ αμάξια, δεν θα σταματήσετε ούτε κι εσείς αν σας συμβεί να βρεθείτε στο Κάιρο. Θα συνεχίσετε να προχωράτε στο δρόμο με σταθερό ρυθμό και οι οδηγοί θα σας δουν και θα κινηθούν αναλόγως. Ακριβώς επειδή εκτός από τα φανάρια είναι σα να μην υπάρχουν και οι διαγραμμίσεις των δρόμων, θα περάσουν πίσω σας ή μπροστά σας. Κρατήστε σταθερό ρυθμό, όχι πολύ γρήγορο, ούτε πολύ αργό και θα τα καταφέρετε! Το ίδιο κάνουν και τα αυτοκίνητα. Κρατούν ένα σταθερό ρυθμό και… χορεύουν στο δρόμο. Και αυτή η αρμονία διαταρράσσεται αν σταματήσετε!

Για να είμαι ειλικρινής δεν ξέρω αν μπορεί να το κάνει κάποιος χωρίς καθοδήγηση. Χρειάζεται λίγο να χαλαρώσουν τα νεύρα σε σχέση με τα αυτοκίνητα. Ο φίλος μου ο Α. που κατέβηκε στο Κάιρο και αρχίσαμε απευθείας εντατικά, έφτασε σύντομα να χαρακτηρίσει την πόλη ως ‘πεζοκεντρική’! Σε κάποια φάση που ανέβηκα Αθήνα, κόντεψα να σκοτωθώ μια δυο φορές. Δεν αστειεύονταν τα αυτοκίνητα. Δεν υπάρχει καμία συνεργασία και διάδραση μεταξύ οδηγών και πεζών, ούτε και μεταξύ των οδηγών μεταξύ τους. Κι αν μου λείπει κάτι απ’ το Κάιρο είναι αυτή η συνεργασία του δρόμου. Ε, εντάξει, και τα καφενεία!

Τα ταξί του Καΐρου

(βίντεο με ταξί και κίνηση του Καΐρου στο τέλος του post)

Ο Δύτης των Νιπτήρων μου ζήτησε ένα σχόλιο για τα γραφόμενα στη σημερινή Ελευθεροτυπία σχετικά με το βιβλίο του Χαλέντ αλ-Χαμίσι “Ταξί στους δρόμους του Καΐρου”. Δεν είχα υπόψη το βιβλίο και μου φαίνεται εξαίρετη ιδέα. Εν συντομία το άρθρο γράφει ότι στο Κάιρο κυκλοφορούν περί τα 80.000 ταξί, έπειτα από ένα διάταγμα της δεκαετίας του ’90 που επέτρεπε την μετατροπή κάθε παλιού αυτοκινήτου, αλλά και τη δυνατότητα λήψης δανείων από τις τράπεζες που επέτρεπαν την αγορά τους. Αναφέρει τις οικονομικές δυσκολίες των ταξιτζήδων, ότι αρκετές φορές είναι θρήσκοι και ακούν κασέτες με το κοράνι, τα σχόλιά τους για την πολιτική και το ντύσιμο των γυναικών κι όλα αυτά μέσα στην κίνηση του Καΐρου.

Θα συμφωνήσω σχεδόν με όλα!! Παρόλο που δεν έχω ακούσει γι’ αυτό το διάταγμα για την μετατροπή των παλιών αυτοκινήτων σε ταξί, τις περισσότερες φορές κάθε κούρσα έχει το σασπένς της: θα φτάσεις ή όχι; Η μία πόρτα δεν ανοίγει, η άλλη ανοίγει μόνο από μέσα. Κρυώνεις ε; Συγγνώμη το παράθυρο είναι χαλασμένο. Το ξέρεις ότι μυρίζει βενζίνη τ’ αμάξι; Ναι, το γέμισα πριν μισή ώρα. Και εννοείται πως αρκετές φορές ακούς κάθε ‘γρανάζι’ που γυρίζει για να κινηθεί το όχημα. Είχε πλάκα με τον πρώην συγκάτοικό μου, Άγγλος γαρ, που επέμενε κάθε φορά να φορέσει ζώνη. Εννοείται πως σε κανένα δεν λειτουργούσε! Πού πας ρε Καραντέιβιντ;

Οι περισσότεροι από τους οδηγούς δεν είναι ιδιοκτήτες και πληρώνουν -αν θυμάμαι καλά- γύρω στις 150 λίρες ενοίκιο την ημέρα. Αυτό σημαίνει πως τα βγάζουν αρκετά δύσκολα, αν λάβει κανείς υπόψη ότι για τους ντόπιους μια διαδρομή στο κέντρο στοιχίζει γύρω στις 5 λίρες (7,5 λίρες=1 ευρώ).

Η ύπαρξη ταξιμέτρων σε όλα σχεδόν τα ταξί είναι ίσως κατάλοιπο μιας πιθανής παρελθούσας προσπάθεια της κυβέρνησης να ορθολογικοποιήσει την κυκλοφορία τους. Το εγχείρημα απέτυχε και δεν νομίζω πως κυκλοφορεί ασπρόμαυρο ταξί με ταξίμετρο σε λειτουργία (υπάρχουν και τα κίτρινα ταξί, τα οποία έχουν ταξίμετρο και μπορείς να τα καλέσεις. Αλλά αν μείνεις 2-3 μέρες στο Κάιρο, μπορεί και να μην πετύχεις κανένα στο δρόμο). Η τιμή της διαδρομής καθορίζεται με βάση την απόσταση, την κίνηση και τον αριθμό επιβατών. Για τους ξένους συνήθως γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Οι περισσότεροι ντόπιοι (κι εγώ πλέον) βγαίνουν από το ταξί και δίνουν το ποσό που νομίζουν (ενίοτε υπάρχουν διαμαρτυρίες, αλλά είναι μέσα στο πρόγραμμα). Για τους επισκέπτες τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα: δυο γνωστές μου Ιρλανδέζες διαπραγματεύονταν την τιμή για μια διαδρομή από το κέντρο (συγκεκριμένα από την πλατεία που φαίνεται στο βίντεο) μέχρι το Χαν αλ-Χαλίλι. Ο ταξιτζής τους είπε 50 (fifty) λίρες. Και οι δύο έκπληκτες γύρισαν να φύγουν. Όχι, όχι! 15 εννοούσε (fifteen). Τελικά του έδωσαν 7 (ένας ντόπιος θα έδινε 5). Πραγματικά όμως δεν θα στοίχιζε και ιδιαίτερα σ’ έναν τουρίστα να δώσει 15 και να διευκολύνει λίγο τη ζωή του ταξιτζή.

Σχεδόν κατά κανόνα ακούν κοράνι στα ταξί. Σπανιότερα Ουμ Καλσούμ. Αρκετοί φίλοι μου έχουν μάθει αραβικά γρηγορότερα λόγω των ταξιτζήδων, οι οποίοι συνήθως έχουν διάθεση για κουβεντούλα αλλά η συνεννόηση μπορεί να γίνει για ευνόητους λόγους μόνο στ’ αραβικά. Ανάλογα με το επίπεδο του συνομιλητή, η κουβέντα θα ξεκινήσει τη χώρα προέλευσης, την οικογενειακή κατάσταση, από ποια χώρα είσαι, αν σ’ αρέσει η Αίγυπτος (μ’ αυτή τη σειρά) και πάει λέγοντας.

Τώρα αυτό που αναφέρει το άρθρο για το σχολιασμό των ταξιτζήδων στις γυναίκες που φορούν κοντές φούστες, πραγματικά δεν ξέρω πού βρίσκονται αυτές οι γυναίκες. Ωστόσο για αλλαγές ενδυμασίας μέσα σε ταξί (που επίσης αναφέρει το άρθρο), από τη μαντήλα στο ξώβιζο, έχω ακούσει, καθώς στην Αίγυπτο είναι τοις πάσι γνωστό ότι σχεδόν όλοι κάνουν τα πάντα αλλά με τρόπο και κρυφίως.

Η εσωτερική διακόσμηση του ταξί φέρει συνήθως προβιά πάνω από το

Εσωτερική διακόσμηση ταξί

καντράν κι ένα πακέτο χαρτομάντηλα, χαϊμαλιά στο καθρεφτάκι (συνήθως φράσεις από το Κοράνι σε μέταλλο), ενίοτε και καρτούν στα μπροστινά καθίσματα όπως αυτό της φωτογραφίας. Εξωτερικά φέρει συνήθως γρατζουνιές και ίχνη φαναρτζοδουλειάς (τραβηγμένης λαμαρίνας). Η εικόνα του ταξί που το σπρώχνουν στη μέση του δρόμου δεν είναι ασυνήθης.

Ωστόσο θα έλεγα ότι σε γενικές γραμμές οι ταξιτζήδες του Καΐρου είναι πιο προσεχτικοί σε σχέση με της Αθήνας (για να συγκρίνω τις δύο πρωτεύουσες). Μπορεί σε μια πρώτη επαφή ο επισκέπτης πραγματικά να σοκάρεται από τον τρόπο που κινούνται τα αυτοκίνητα στο Κάιρο, αλλά πραγματικά υπάρχει μια αρμονία και επικοινωνία μεταξύ οδηγών αφενός και οδηγών-πεζών αφετέρου που είναι δύσκολο ν’ αντιληφθεί ο μη εξοικειωμένος. Θα υπάρξει μελλοντικό post για τον τρόπο που κινούνται πεζοί και αυτοκίνητα στο Κάιρο. Προς το παρόν μπορείτε να δείτε το παρακάτω βίντεο, όπου φαίνονται τα ασπρόμαυρα ταξί, η συχνότητά τους σε σχέση με τα αυτοκίνητα και ο τρόπος που κινούνται γύρω από μια πολύ κεντρική πλατεία του ευρωπαϊκού Καΐρου, την Ταλάατ Χαρμπ (στην οποία παρεμπιπτόντως βρίσκεται και η μία από τις δύο ελληνικές λέσχες του Καΐρου). Παρατηρήστε επίσης τους πεζούς που διασχίζουν κάθετα την πλατεία. Μπορώ να σας βεβαιώσω ότι γίνεται εύκολα. Ενδεικτικά θα πω επίσης ότι την τελευταία φορά που επισκέφτηκα την Ελλάδα νόμιζα ότι θα με πατήσουν τ’ αυτοκίνητα (πώς αλλάζουν οι συνήθειές μας μέσα σε μερικούς μήνες)…

Απολαύστε το!

μια άλλη αντίληψη για το όμορφο (ή αλλιώς ‘κιτς’)

το τζαμί και η πλατεία του Χουσέιν

Αυτές τις μέρες γιορτάζεται ένα από τα μεγαλύτερα μούλιντ (γενέθλια αγίων) της Αιγύπτου: το μούλιντ του Χουσέιν. Ο Χουσέιν, εγγονός του Προφήτη Μωάμεθ, είναι σημαντική προσωπικότητα τόσο για τους σουνίτες όσο και για τους σιίτες μουσουλμάνους. Το τζαμί του στο Κάιρο είναι ένα από τα σημαντικότερα όχι μόνο της Αιγύπτου, αλλά και ολόκληρου του μουσουλμανικού κόσμου. Λέγεται ότι κάτω από το τζαμί είναι θαμμένη η κάρα του αλ-Χουσέιν (το ίδιο λέγεται βέβαια και για το τζαμί των Ουμαγιάδων στη Δαμασκό). Είναι χτισμένο στο ισλαμικό Κάιρο, δίπλα από την αγορά του Χαν αλ-Χαλίλι (πρόσφατα αποτέλεσε στόχο βομβιστικής επίθεσης).

Αύριο λοιπόν ολοκληρώνεται το τριήμερο μούλιντ του αγίου, ένα από τα τρία σημαντικότερα στην Αίγυπτο. Στα στενάκια του μαμελουκικού Καΐρου (πίσω από το τζαμί του Άζχαρ, απέναντι σχεδόν απ’ το Χουσέιν) έχουν στηθεί πανηγύρια, με δυνατά μεγάφωνα. Κόσμος από όλη την Αίγυπτο έχει έρθει να συμμετάσχει. Το παρακάτω βίντεο το τράβηξα πριν μια ώρα το πολύ από την πλατεία του Χουσέιν.

Το όλο σκηνικό είναι αποκαλυπτικότατο για την Αίγυπτο. Ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του ισλαμικού κόσμου αποκτά αυτή την αμφίεση όταν γιορτάζει. Και απλά δεν είναι το μόνο. Ο δρόμος γεμίζει λαμπιόνια που αναβοσβήνουν κάθε φορά που έχει εγκαίνια ένα μαγαζί (το έχω δει και έξω από κλινική). Το ίδιο συμβαίνει και με τα ρούχα των γυναικών που κυκλοφορούν σε απίστευτα χρώματα και συνδυασμούς, όπως και στα παπούτσια των αντρών (κόκκινα πλαστικά λουστρίνια, ασημένια, χρυσά και φωσφορίζοντα). Μια πανδαισία χρωμάτων όλο το Κάιρο! Τις περισσότερες φορές θα το ονομάζαμε ‘κιτς’! Απλά μια διαφορετική αντίληψη για το όμορφο!

Για να είμαι ειλικρινής έχω χάσει το μέτρο. Το ντύσιμο ας πούμε των εικονιζόμενων κοριτσιών το θεωρώ καλόγουστο (όταν πρωτοήρθα μάλλον θα το θεωρούσα υπερβολικό). Δεν έχω κάτι πρόχειρο σε 'κιτς'. Βρίσκεται σ' εξέλιξη όμως φωτογραφικό οδοιπορικό για τη μαντήλα κι ελπίζω να 'ναι σύντομα τ' αποτελέσματα. Η παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε στο μετρό τη βδομάδα που πέρασε με τον υδράργυρο να έχει ανεβεί πάνω από τους 25 βαθμούς